Çocuklarda Gaz Sancısı

Yazdır
Kategori: Sağlık Köşesi

Kolik İnfant, Meteorizm (Uzman gözüyle)‘‘Gaz Sancısı deyip geçmeyin acile sık başvurma sebeplerindendir.’’ 

İnfantil kolik; Muhtemel bağırsak kökenli şiddetli ağlama ataklarıyla seyreden komplike aralıklı karın ağrısı semptomudur*. On beş gün ila 3 ay arasında sıklıkla 3ay’dan daha küçük bebeklerde meydana gelir. Kolik nadiren 3 aydan 1 yaşına kadar sebat eder.
Bebekte huzursuzluk hali, uykudan çığlıkla uyanma, kollarını başının her iki yanında ellerini yumruk yapma şeklindeki klinik bulgular karakteristiktir. Atak genellikle ani yüksek sesli ağlama ya da daha az devamlı çığlık ile başlar, birkaç saat sürebilir*. Yüzde kızarıklık ya da ağız çevresinde solukluk görülebilir. Karın şiş ve gergin, ayaklar sıklıkla soğuk ve eller yumruk gibi sıkıdır. Her iki ayağını karnına doğru çeker, başını geriye doğru atar.
Özellikle ikindi vaktinden sonra başlayarak gece yarısına kadar devam eder. Aralıklı ataklar tarzında olur. Ataklar bebek tamamen yoruluncaya kadar sonlanmayabilir. Her zaman emme refleksi normaldir. Sürekli emme isteği vardır. Çok kısa süreli emzirme dönemleri olur. Sancıyla meme başından ayrılır ve hemen sonrasında tekrar tutmak ister.  Bu bebeklerde dikkat edilecek en önemli husus; kilo alımlarının çok iyi olması, sık emzirme davranışıdır. Özellikle kilo alımı hızlı olan bebeklerde görülür. Bebekler ağlayınca hemen emzirilmeye çalışılır. Bu olay daha fazla gaz yutulması veya gaz oluşumuna sonrasında artan bağırsak hareketlerine yol açar.  Kısır bir döngü halinde devam eder. Erişkinlerde aşırı yemek yeme veya gazlı içecek ve yemek sonrası şişkinlik hissi ve karında sertleşme olur. Bu haliyle ya tuvalete gitme ya da geğirme olayıyla bu halden kurtulmaya çalışılır. İşte bu hazımsızlık olayı erişkinler için ne kadar rahatsız ediciyse ondan daha fazla bebekler içinde son derece rahatsızlık vericidir. Ne yazık ki bebekler erişkinler kadar şanslı değildirler. Ne yürüyüşe çıkabilir nede kolaylıkla geğirebilirler. 
Anne sütü alan bebeklerde günde 7-8 defa ya ulaşan dışkılama olur. Yanlışlıkla ishal olabileceği ve durumun buna bağlı olduğu düşünülür. Yine sadece günde bir kez olan dışkılama yine yanlışlıkla kabızlık gibi düşünülür ve bu durum bununla ilişkilendirilir. 
Kolik ciddi bir hastalık olmamasına rağmen bebekler yanı sıra aileler içinde oldukça rahatsızlık vericidir. Hemen her gün aynı saatler arasında bu şikâyetler tekrarlayarak devam eder.  
Aileler panik halinde günün hangi saati olursa olsun hastanelere başvururlar. Doğrusu bu nedenle acile gecenin bir yarısı sinirleri tükenmişlikte birçok aile başvurur. Anne uykusuz, baba çaresiz, ellerinde az önce uykuya dalmış bebekleriyle acilden içeriye girerler. Bu acil nöbetindeki her doktor tarafından birçok defa yaşanılan bir durumdur.

Sebebi; halen neyin yol açtığı bilinmemektedir. Ancak bir barsak fonksiyon bozukluğu olduğu kuvvetle muhtemeldir*. Fakat bazı bebeklerde bu atakların acıkmayla ya da barsak pasajında ilerleyen havanın yutulmasıyla ilişkili olabileceği görülür. Aşırı yeme huzursuzluğun ve şişkinliğin sebebi olabilir. Özellikle yüksek karbonhidrat içeren bazı besinler aşırı intestinal fermantasyona yol açabilir. Aşırı gaz üretimi, barsak hareketlerinin artması, laktoz intoleransı, annenin gıda alımında gaz yapıcı tüketimi atağın meydana gelmesine neden olabilir. Bununla birlikte diyet değişikliği nadiren gelecekteki kolik ataklarını önler. 

Atakların önlenmesi; 
   
1-Yeni beslenme tekniklerinin geliştirilmesi* 
   2-Geğirme ve gaz çıkışının kolaylaştırılması*
   3-Çevresel stres kaynaklarının önlenmesi*
   4-Bebeklerin ya da annelerin diyetlerindeki alerjik maddelerin tespit edilmesi*
   5-Az beslenme ve aşırı beslenmeden kaçınma *


Tedavi; sebebi tam olarak ortaya konamadığından tam şifa sağlayan bir ilaç yoktur. Ancak her bebeğin verilenlere cevabı da farklıdır.  
Bebeğin dik bir şekilde kucağa alınması ya da özellikle kucağa alan kişinin bebeği göğüs’ünün sol tarafına yatırıp kalçanın hemen üstüne yüzükoyun yatırarak kalp atımlarını dinlemesi sağlanır diğer taraftan ritmik vücut hareketleriyle atak geçiştirilir. Bazen bebeğin dışkılamasıyla atak savuşturulur. Eğer çok zor durumda kalınırsa dışkı boşaltıcı lavman veya gliserin fitiller uygulanabilir, her zaman faydası olmaz. Uzun süren ataklarda sedasyon nadiren gerekir. Bebeğin annesini ret etmesi ve annenin bebeğini besleyememe kaygılarından dolayı çok nadiren yatış verilebilir. 
Özellikle ritmik hareketler, motor sesi, elektrikli süpürge sesi, titreşimli torbalar, sıcak su torbaları gibi müdahaleler bebeklerin sıkıntısını azaltabilir.
Simetikon, antikolinerjik gibi ilaçlar veya rezene, anason tohumu, kimyon tohumu gibi bitkisel kaynaklı olanlar kullanılabilir. Son dönemde özellikle bitkisel kaynaklı birden fazla etken maddeli karışımlar kullanılmaktadır. Ancak kesin tedavi edici bir ilaç halen yoktur.
  
Ayırıcı tanı; Kolik, bağırsak tıkanıklıklarını ya da peritoniti taklit edebilir. Dikkatli fizik muayene muhtemel bağırsak tıkanıklığını, gangrenleşen fıtık ya da karın ağrısına sebep olan diğer bozuklukları dışlamayı sağlar. Özellikle kabızlık, idrar yolu infeksiyonlar, bağırsak tıkanıklıkları, ani başlangıçlı mide bağırsak infeksiyonları, reflü ve acil durumlardan olan bebeklik döneminde görülen bir tür havale olan, infantil spazmdan kesinlikle ayrılmalıdır. 
Özetle söylenecek olursa mutlaka bir uzman doktor tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Sağlıcakla kalınız. ‘Herhangi bir yazının alıntısı değildir.’
(KAYNAK: *Nelson Textbook of pediatrics)
               Uz. Dr. Cenap Erkan KARAKURT

 (Kayseri Doğum Evi ve Çocuk Sağlığı Hastalıklar Hastanesi)
                       KAYSERİ-2010/03.05.2010

 www.egitimedair.net  / Eğitime dair ne varsa....

Copyright 2013 Çocuklarda Gaz Sancısı. İçerik hakları saklıdır. İzinsiz ve kaynak gösterilmeden kullanılması yasaktır.
Egitime Dair Ne varsa... by Guncel Egitim haberleri